Arteta kể cú “lật đổ” văn hóa xấu xí để Arsenal vô địch Ngoại hạng Anh

Khi tiếp quản Arsenal hồi tháng 12/2019, Mikel Arteta đối mặt với một bài toán nan giải hơn cả chiến thuật hay chuyển nhượng: thay đổi hệ tư duy bên trong nội bộ CLB. Lúc ấy, “Pháo thủ” lặn lội ở vị trí thứ 10 Ngoại hạng Anh, và theo lời chính HLV người Tây Ban Nha, bức tranh ông nhìn thấy là một “văn hóa xấu xí” hoàn toàn khác biệt so với tinh thần chiến thắng tại Liverpool hay Man City.

Trên chương trình The Overlap, Arteta chia sẻ rằng ưu tiên số một ngay từ ngày đầu không phải là chỉnh sửa đội hình, mà là đánh giá lại toàn bộ cách mọi người cảm nhận khi làm việc tại Arsenal. “Tôi thực hiện một cuộc thẩm vấn rất sâu và thành thật mà nói, tôi không hài lòng chút nào với những gì họ mô tả”, ông nói. Chính quá trình tái thiết văn hóa sâu sắc ấy được Arteta xem là nền tảng cho mọi thành công sau này, khi Arsenal từng ba lần về nhì trước khi cuối cùng cũng chạm tay vào chiếc cúp Premier League mùa 2025-2026.

Arteta không ngại đưa ra những quyết định cứng rắn. Câu chuyện nổi bật nhất là việc tước băng đội trưởng và thanh lý Pierre-Emerick Aubameyang vào mùa 2021-2022. Tiền đạo người Gabon từng được Arteta thuyết phục gia hạn ba năm vào hè 2020, nhưng quan hệ đổ vỡ nhanh chóng cuối 2021 sau chuỗi vi phạm kỷ luật. Aubameyang bị loại khỏi đội một, gạch tên khỏi chuyến tập huấn Dubai rồi nhanh chóng cập bến Barcelona.

Với Arteta, công bằng không có nghĩa là chiều lòng tất cả. “Ít nhất bạn phải giữ nguyên các nguyên tắc đã đề ra. Bạn có thể viết những khẩu hiệu đẹp lên tường, nhưng chúng chẳng có ý nghĩa gì nếu không được thực hiện”, HLV 44 tuổi khẳng định. Ông cũng dành lời cảm ơn tới đồng chủ tịch Josh Kroenke, người đóng vai trò then chốt trong việc ủng hộ cuộc cách mạng nội bộ.

Chính Kroenke tiết lộ trận thua 1-4 trước Chelsea ở chung kết Europa League 2019 dưới thời Unai Emery mới là bước ngoặt thực sự. Thất bại ấy khiến ban lãnh đạo nhận ra Arsenal không thể tiếp tục đường ai nấy đi, mà cần một cuộc đại tu toàn diện. “Hè 2019, tôi nói với cha mình rằng có lẽ chúng tôi cần lùi lại một bước để tiến lên phía trước”, Kroenke nhớ lại. Khi gặp Arteta cuối năm đó, điều gây ấn tượng với vị doanh nhân người Mỹ không phải chiến thuật bóng đá, mà chính là tư duy xây dựng văn hóa đội bóng.

Sáu năm kiên trì xây dựng, Arteta đã giúp Arsenal chấm dứt cơn khát danh hiệu quốc nội hơn 20 năm. Giờ đây, “Pháo thủ” đứng trước cơ hội lịch sử: lần đầu tiên lên ngôi vô địch châu Âu sau 139 năm tồn tại. Đối thủ của họ ở trận chung kết Champions League tại Budapest vào ngày 30/5 là PSG.